Home -> Medailles -> Tweede Wereldoorlog -> Glodokkruis 1944-1945

Glodokkruis 1944-1945

Ongeveer 350 Indische Nederlanders van tussen de 16 en 23 jaar oud raakten in de zomer van 1944 in de gevangenis "Glodok" te Batavia omdat zij geweigerd hadden om openlijk sympathie uit te spreken voor de Japanse bezetter. In de daarop volgende maanden overleden 77 van hen in deze gevangenis. De rest werd op 22 augustus 1945 bevrijd.

Op 2 oktober 1982 wordt voor het eerst op initiatief van E. Smissaert en E. Soute een reŁnie gehouden voor de in Nederland wonende overlevenden van Glodok. Op deze reŁnie wordt de Vereniging van Ex-Glodok GeÔnterneerden 1944-1945 opgericht. Vanaf dan organiseert de vereniging jaarlijks reŁnies. Als bij de Algemene Ledenvergadering op 27 september 2007 blijkt dat er nog maar 54 overlevenden in leven zijn en deze qua leeftijd dusdanig gevorderd zijn dat de reŁnies steeds slechter worden bezocht, wordt besloten de vereniging m.i.v. 31 december 2008 op te heffen.

Als in 1981 het Verzetsherdenkingskruis wordt ingesteld, wijst het Comitť Verzetsherdenkingskruis de vele aanvragen van oud-(Glodok) geÔnterneerden massaal af. "De door u naar voren gebrachte verrichtingen bevatten geen daadwerkelijk verzet als bedoeld in het Koninklijk Besluit Nr. 104...". Internering an sich, is immers geen daad van verzet. Hierop ontstaat bij de heer Soute het idee om een eigen kruis voor ex-Glodok geÔnterneerden in het leven te roepen. Dit herinneringskruis werd uiteindelijk op de reŁnie van 27 september 1986 te Arnhem uitgereikt.

Het is een vierarmig zilveren balkenkruis. Over de armen van het kruis lopen en relief twee draden prikkeldraad: een van de linker zijarm naar de benedenarm en een van de rechter zijarm naar de bovenarm. Tussen de armen zijn vier langgerekte strips aangebracht. Hierop staat, met de klok mee, te lezen: "GLO / DOK / 1945 / 1944".
De keerzijde van het kruis is vlak.

Naar het batonsoverzicht

Het kruis hangt van een lint, gelijk aan dat van het Oorlogsherinneringskruis: oranje met aan weerszijden een groene baan.

Het Glodokkruis is ontworpen door Frans Smits.

Erkenning als verzetsstrijders
Overigens is de kous met het uitreiken van het kruis nog niet af. Op 16 mei 1986 trad de Wet Buitengewoon pensioen Indisch Verzet (de WIV) in werking, die er alsnog voor zorgden dat diverse ex-Glodok-geÔnterneerden als Indische verzetsstrijders werden erkend. Helaas kon het Verzetsherdenkingskruis niet meer verleend worden (de aanmelding daarvan sloot op 1 april 1984), maar een deel erkenning was bereikt. In 1992 heropende kolonel b.d. J. Meyer de pogingen om onderscheidingen te verwerven voor de groep. Ook deze pogingen bleven zonder resultaat, al kreeg een enkeling alsnog het Mobilisatie-Oorlogskruis.

Monument
Op 26 oktober 1990 is op het Ereveld Menteng Pulo een door E. Soute ontworpen monument onthuld ter nagedachtenis aan allen die tijdens de Japanse bezetting zijn overleden in de Glodokgevangenis. Op het monument staat: 'Ter nagedachtenis aan hen wier moed en standvastigheid zegevierden over de dood".
Een replica van het monument is bij Bronbeek geplaatst.


Bronnen

Bartels, J.A.C. & B. Kist (1999). Vťťl Veren! Frans Smits, Militair Stylist. Zaltbommel: Europese Bibliotheek, p. 122.
Plomp, M. (2010) Het Indische verzet. Amsterdam: Bakker.