Home -> Medailles -> Weerbaarheidsverenigingen -> Vrijwillige Burgerwacht Utrecht

Vrijwillige Burgerwacht Utrecht

De Vrijwillige Burgerwacht Utrecht is formeel opgericht op 8 februari 1919. Al enige tijd daarvoor, in november 2018, was er al een Comité Burgerwacht opgericht onder leiding van luitenant-kolonel b.d. Th.J. Veltman.

Na de Duitse inval en de daarop volgende bezetting werd op 18 juli 1940 besloten tot opheffing.

Van de Vrijwillige Burgerwacht Utrecht zijn de volgende onderscheidingen bekend:

Algemene medaille

Algemene medaille Vrijwillige Burgerwacht Utrecht

De Vrijwillige Burgerwacht had een algemene medaille, die voor meerdere doeleinden is gebruikt. De medaille is er dan ook in verschillende formaten en vormen (draagmedaille/legpenning).

De voorzijde vertoont een achter een machinegeweer geknielde burgerwachter met een Frans type helm. Achter hem staat een gewapende burger met het geweer in de aanslag. Op de achtergrond een landschap waarboven de Domtoren uitsteekt. Onder het tafereel in de uitsnede is een Frans model helm met diverse (Nederlandse) schroefdopgranaten.
De keerzijde vertoont aan de onderzijde het met een gravenkroon gekroonde stadwapen van Utrecht tegen diverse laurierbladeren. Langs de rand het randschrift: "VRIJWILLIGE BURGERWACHT VAN UTRECHT". Binnen het veld is ruimte voor een inscriptie.

De medaille komt voor met middellijnen van 45 en 27 millimeter. Beide formaten komen zowel voor als draag- of als legpenning. Daarnaast zijn er de volgende metaalsoorten bekend: verguld zilver, zilver en brons.

De fabricant is C.L.J. Begeer.

Herinneringsmedaille 15-jarig bestaan

Herinneringsmedaille 15-jarig bestaan Vrijwillige Burgerwacht Utrecht

Bij het 15-jarig bestaan van de Vrijwillige Burgerwacht Utrecht werd in 1934 bij C.L.J. Begeer een speciale herinneringsmedaille geslagen. Deze was rechthoekig van formaat, 46 x 33 millimeter. Op de voorzijde zijn een groot vierkant vak en een klein rechthoekig vak aangebracht. In het vierkante vak is de voorzijde van de algemene medaille afgebeeld, met een randversiering. In het rechthoekige vak zijn de jaartallen "1919 - 1934" gegraveerd.
De keerzijde is vlak

De medaille is voorzien van een draagoog en ring. Hij is echter zonder lint uitgereikt.

Insigne voor schietvaardigheid

Insigne voor schietvaardigheid van de Vrijwillige Burgerwacht Utrecht

Het Insigne voor schietvaardigheid van de Vrijwillige Burgerwacht Utrecht is een ovale draagspeld in zilver of brons. De voorzijde is blauw geëmailleerd, waarbinnen - in de betreffende metaalkleur - een naar rechts gaande Nederlandse leeuw met zwaard en het Utrechtse stadswapen in wit en rood emaille. Langs de bovenrand van het insigne is een lint geplaatst, waarop de tekst: "BURGERWACHT". Aan de onderzijde zijn twee ringetjes bevestigd. Hieraan kan een lint worden gehangen met de betreffende classificatie van schietvaardigheid. Bekend zijn: "SCHUTTER 2E KLASSE" en "GEOEFEND SCHUTTER".

Onbekend kruis

Onbekend kruis van de Vrijwillige Burgerwacht Utrecht

Van de Vrijwillige Burgerwacht is ook een bronzen kruis bekend, 34 x 30 millimeter. Het is een vierarmig met wijd uitlopende armen. De onderste arm is langer dan de andere drie armen. In het midden een medaillon met het monogram "VBU". Om het medaillon, maar onder de armen van het kruis, loopt een krans van eikenloof.
De keerzijde is vlak.


Bronnen

Wilschut, E. (2016, juni). De onderscheidingen van de Vrijwillige Burgerwacht Utrecht (1919-1940). In: Decorare 35. Zeist: Studiekring Ridderorden en Onderscheidingen, p. 14-17.
Wilschut, E. (2016). Onderscheidingen van de gemeentelijke burgerwachten (1918-1940). Zeist: Studiekring Ridderorden en Onderscheidingen, p. 71-77.