Home -> Medailles -> Vaardigheidsonderscheidingen -> Schietprijs van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger

Schietprijs van het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger

De schietprijzen van het Nederlandse leger en het Nederlands-Indische leger hadden oorspronkelijk diverse vormen. Er werden horloges, ruimnaalden, en insignes op de kruisriemen van de uniform in de vorm van een kroon, een leeuwenkop of een hoorn uitgegeven. Vaak waren deze prijzen van zilver en werden de naam, rang en datum van verkrijgen in het object gegraveerd. Nadat de kruisriemen van het uniform verdwenen werden de insignes langzaam aan minder vaak gedragen.

In 1878 werd een schietprijs ingesteld bestaande uit een zilveren lauwerkrans (38 bij 40 millimeter), met daarin een 'W'. Dit insigne mocht op de borstzak van de uniform worden gedragen door degene die in dat jaar als kampioen van de schietwedstrijden uit de bus kwam.

Werd iemand voor de tweede keer kampioen, dan werd er boven de zilveren krans een zilveren strik in de vorm van een knoop gemonteerd.
Bij de derde keer werd de krans met 'W' gemonteerd op twee gekruiste geweren, en gemonteerd op een rode stoffen achtergrond. De krans werd gehangen aan een grote zilveren koningskroon.
Bij de vierde keer werd er onderaan de krans een ring gemonteerd, waaraan een zilveren ketting van ongeveer 20 centimeter. Deze ketting is verbonden aan een zilveren insigne in de vorm van een leeuwenkop, welke aan de rechterschouder gedragen kon worden.

In 1897 werd een nieuwe schietprijs ingesteld, deze had oorspronkelijk twee vormen:

Schietprijs voor schutter op geweer of karabijn

Schietprijs op geweerDe prijs bestaat uit een zilveren lauwerkrans waarop twee geweren kruislings geplaatst zijn. Over dit geheel is een vergulde 'W' geplaatst. Onder de geweren, waar de lauwerkransen bijeenkomen, is een schildje geplaatst, waarin het aantal succesvolle deelnamen is gegraveerd. De prijs is geplaatst op rood laken, aan de achterkant voorzien van een zilveren haak. Het geheel is 40 bij 60 millimeter.
De prijs werd op de uniform onder de onderscheidingen gedragen.

Schietprijs voor schutters op revolver of pistool

Schietprijs op pistoolDe prijs bestaat uit een zilveren lauwerkrans waarop twee revolvers kruislings geplaatst zijn. Over dit geheel is een vergulde 'W' geplaatst. Onder de geweren, waar de lauwerkransen bijeenkomen, is een schildje geplaatst, waarin het aantal succesvolle deelnamen is gegraveerd. De prijs is geplaatst op rood laken, aan de achterkant voorzien van een zilveren haak. Het geheel is 40 bij 60 millimeter.
De prijs werd op de uniform onder de onderscheidingen gedragen.

Bij Algemeene Order no. 120 van 1916 werd de prijs ook toegankelijk gemaakt voor schutters op pistool. Oorspronkelijk was de prijs alleen voor schutters op revolver.

Schietprijs voor mitrailleur-schutters

Bij Algemeene Order no. 50 van 1913 werd een derde vorm van de Schietprijs ingesteld. Deze bestaat uit een zilveren lauwerkrans waarop twee mitrailleurs kruislings geplaatst zijn. Over dit geheel is een vergulde 'W' geplaatst. Onder de geweren, waar de lauwerkransen bijeenkomen, is een schildje geplaatst, waarin het aantal succesvolle deelnamen is gegraveerd. De prijs is geplaatst op rood laken, aan de achterkant voorzien van een zilveren haak. Het geheel is 38 bij 62 millimeter.
De prijs werd op de uniform onder de onderscheidingen gedragen.

Schietprijs voor geweer-schutters en karabijn-mitrailleurs

Bij Algemeene Order no. 1 van 1918 werd nog een Schietprijs voor geweer-schutters ingesteld. In 1925 volgde nog een Schietprijs voor karabijn-mitrailleurs. Deze waren identiek aan de Schietprijs voor schutter op geweer of karabijn, doch hadden op de kolven 'G.M.' of 'K.M.' gegraveerd.

Van de diverse schietprijzen zijn miniaturen bekend. Deze worden als reversspeld of als een draagmedaille aan een oranje lintje gedragen.
De miniatuur draagmedaille van de Schietprijs voor mitrailleur-schutters wijkt af, doordat zij in plaats van twee gekruiste mitrailleurs een mitrailleur op voet toont.

De prijzen werden afgeschaft bij de instelling van de Schietprijsster van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger in 1936.


Literatuur

Bax, dr. W.F. (1973, integrale herdruk). Ridderorden, eereteekenen, draagteekens en penningen, betreffende de Weermacht van Nederland en Koloniën (1813-heden). Maastricht: A.G. van der Dussen B.V.
Meijer, H.G., C.P. Mulder & B.W. Wagenaar (1984). Orders and Decorations of the Netherlands. Venray: eigen publicatie, p. 134-135.
Meijer, H.G. & B.W. Wagenaar (2000). Onderscheidingen, Eretekens en Sportprijzen voor Vaardigheid. Venray: eigen publicatie.