Home -> Medailles -> Nederlandse Rode Kruis -> Onderscheidingstekens voor Verdienste

Onderscheidingstekens voor Verdienste van het Nederlandse Rode Kruis

Bij Koninklijk besluit van 27 november 1914 werd aan het Nederlandse Rode Kruis toestemming verleend om onderscheidingen voor belangrijke diensten binnen of jegens het Nederlandse Rode Kruis te verlenen. In het K.B. werd slechts gesproken van een Kruis of Medaille van Verdienste. Pas in het Koninklijk besluit van 30 november 1956 wordt er gesproken over een zilveren of bronzen Medaille van Verdienste.

Kruis van Verdienste type 1Het Kruis van Verdienste is een vierarmig rood geëmailleerd Grieks kruis met witte randen. Het kruis is gedekt door een vergulde Koninklijke kroon en tussen de armen zijn klimmende leeuwen geplaatst. Deze leeuwen staan met hun poten op de horizontale armen. In het midden van het kruis is een rond medaillon geplaatst met in het midden een rood kruis op een wit velt, omringd door een rode band met daarop, in goudkleurige letters, het opschrift "PRO MERITO". Op de keerzijde vertoont het medaillon de datum "1867" en het randschrift "NEDERLANDSCHE ROODE KRUIS". In 1977 werd dit randschrift gewijzigd in "NEDERLANDSE RODE KRUIS".

Tijden de Tweede Wereldoorlog werd het Kruis van Verdienste gefabriceerd bij de Engelse firma Spinks. De kruizen van deze firma zijn fijner van kwaliteit dan de in Nederland gemaakte modellen.

Naar het batonoverzicht

Het lint, 37 millimeter breed, is verdeeld in drie gelijke banen rood-wit-rood met aan de boorden smalle strepen wit. Als alleen de baton wordt gedragen, dan draagt men hierop een rozet in de kleuren van het lint.


De Medaille van Verdienste wordt in zilver of brons toegekend voor belangrijke diensten binnen of jegens het Nederlandse Rode Kruis.

Medaille van Verdienste in zilverHet is een ronde medaille met een middellijn van 34 millimeter. De voorzijde vertoont een allegorische afbeelding van een vrouwenfiguur, staande op een heuvel met twee bomen. Met haar rechterhand houdt zij een palmtak boven een rood geëmailleerd kruis. Onder dit kruis staat de tekst "PRO MERITO". Dit alles binnen een rand van parels.
De keerzijde vertoont de datum "1867" (de datum van oprichting van het Nederlandse Rode Kruis) en het randschrift "NEDERLANDSCHE ROODE KRUIS". In 1945 werd dit randschrift gewijzigd in "VOOR TROUW EN TOEWYDING" en in 1977 in "NEDERLANDSE RODE KRUIS".

Naar het batonoverzichtNaar het batonoverzicht

Het lint is gelijk aan het Kruis van Verdienste. Als alleen de baton wordt gedragen, dan draagt men hierop een vierarmig kruisje in het metaal van de medaille.

In de periode 1977-1995 werd de bronzen Medaille van Verdienste regelmatig toegekend wegens 100 maal bloeddonatie.


Literatuur

"Besluit van den 27sten November 1914, Strekkende tot aanvulling van het Koninklijk Besluit van 19 Maart 1913 (Staatsblad no. 113), houdende regeling van vrijwillige hulpverleening aan zieke en gewonde personen behoorende tot de legers of vloten van oorlogvoerende mogendheden, onder meer met bepalingen tot voorziening ten aanzien van krijgsgevangenen en geïnterneerden", Staatsblad 1914, nr. 546
"Besluit tot wijziging van de bepaling betreffende het dragen van ridderorden en eereteekenen", Leger Orders 1913, afd. VI, nr. 38

Artillac Brill, P.J. d’, Sr. (1951). Beknopte geschiedenis der Nederlandse RidderordenBeknopte geschiedenis der Nederlandse ridderorden. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff.
Bax, dr. W.F. (1951). De Nederlandse ridderorden en onderscheidingen. Rotterdam/’s-Gravenhage: Nijgh & Van Ditmar N.V., p. 45.
Evers, mr. C.H. (2001). Onderscheidingen. Leidraad voor de decoraties van het Koninkrijk der Nederlanden. Amsterdam: De Bataafsche Leeuw.
Gelpke, C., E.H. Müller, M. van der Steeg, L. Streefkerk, drs. F. Tebbe (2014).
De Mens achter de Medaille. 100 jaar Rode Kruis-onderscheidingen. Den Haag: Het Nederlandse Rode Kruis.
Meijer, H.G., C.P. Mulder & B.W. Wagenaar (1984). Orders and Decorations of the Netherlands. Venray: eigen uitgave, p. 124-125.
Verspyck, Jhr. G.M. (1967). Het Nederlandsche Roode Kruis (1867-1967). Nijkerk: Uitgeverij G.F. Callenbach N.V.