Home -> Medailles -> Militaire herinneringsmedailles -> Draagpenning van de Rijkscommissie voor Graadmeting, 1926

Draagpenning van de Rijkscommissie voor Graadmeting 1926

Op 27 mei 1926 vertrok Hr.Ms. K XIII vanuit Den Helder naar Soerabaja. Aan boord voerde de geofysicus dr.ir. F.A. Vening Meinesz zwaartekrachtproeven uit aan de hand van een slingertoestel. In plaats van de gebruikelijke route via het Suezkanaal, werd in verband met dit experiment een route genomen via het Panamakanaal. Hierdoor deed de K XIII de havens van Horta, Las Palmas, Willemstad, Colůn, MazatlŠn, San Francisco, Honolulu, Guam, Yap, Manilla, Ambon en Birma aan, voordat zij op 13 december 1926 in Soerabaja aankwam.

Ter herinnering aan de tocht werd door de Rijkscommissie voor Graadmeting een draagpenning aan de bemanning verleend. Het betreft een ronde zilveren medaille met een middellijn van 26 millimeter. De voorzijde vertoont de commandotoren met periscoop van de K XIII opkomend vanuit de golven. Het randschrift luidt: "HELDER. PANAMA. SOERABAJA.". In de afsnede "19 / K XIII / 26"
De keerzijde vertoont het slingertoestel, zoals deze is gebruikt bij de verrichte natuurkundige waarnemingen aan boord van de onderzeeboot, binnen een versiering van laurierbladeren. Het geheel is gevat in het randschrift "RIJKSCOMM: V. GRAADM: / SLINGERWAARN:".

Naar het batonsoverzicht

De medaille hangt van een Nassausch blauw lint met een breedte van 27 millimeter. Wordt alleen de baton gedragen, dan wordt hierop een zilveren gesp geplaatst met het opschrift "K.XIII".

Decorandi

De medaille is in 1927 geslagen bij 's Rijks Munt. Volgens Bax (1973, p. 171) zijn er 37 zilveren medailles en 1 bronzen medaille geslagen. De bemanning bestond echter, inclusief Dr.ir. Vening Meinesz, uit 32 personen. Vermoedelijk zijn de overige vijf zilveren en de bronzen medaille bedoelt geweest als afslagen voor penningcollecties.

De namen van de 32 ontvangers zijn bekend.


Bronnen

Bax, dr. W.F. (1951). De Nederlandse ridderorden en onderscheidingen. Rotterdam/ís-Gravenhage: Nijgh & Van Ditmar N.V., p. 46.
Meijer, H.G., C.P. Mulder & B.W. Wagenaar (1984). Orders and Decorations of the Netherlands. Venray: eigen uitgave, p. 150.
Linden, C. van der & M.S. Wytema (z.d.). Met Hr.Ms. K XIII naar Nederlandsch-IndiŽ. Een onderzeeboottocht van meer dan 20.000 zeemijlen. Amsterdam: Scheltens & Giltay.
Snel, F. (2015, juni). De medailles en legpenning van de Rijkscommissie voor Graadmeting en Waterpassing. In: Decorare, 33, p. 13-19.