Home -> Medailles -> Gemeente -> Onderscheidingen van de Gemeente Hoorn

Gemeente Hoorn

De onderscheidingen

Ereburgerschap

Hoewel voor die tijd al drie keer verleend, werd het Ereburgerschap van de gemeente Hoorn officieel pas bij B&W-besluit van 24 januari 2012 ingesteld.

Het ereburgerschap is de hoogste gemeentelijke onderscheiding in Hoorn en wordt slechts bij hoge uitzondering toegekend door het college. Het is een titel die wordt toegekend als uitzonderlijke eer voor de verdiensten die verricht zijn met een blijvende voorbeeldfunctie voor de stad. Het ereburgerschap is onderdeel van de levendige geschiedenis van de stad.

Voordrachten voor het ereburgerschap kunnen slechts door het college worden gedaan in verband met de hoge uitzonderlijkheid ervan. Het ereburgerschap kan niet worden aangevraagd, maar het is iets dat iemand 'overkomt'. Het ereburgerschap kent geen rechten en verplichtingen en wordt door de burgemeester uitgereikt tijdens een passende gelegenheid waarbij de ereburger en/of de verdiensten waarvoor het ereburgerschap is toegekend centraal staan.

Richtlijnen:

Daarnaast wordt bepaald, dat:

Zilveren Hoorn

De Zilveren Hoorn is vanaf 1965 elk jaar beschikbaar gesteld t.b.v. degene, die zich in het betreffende jaar bijzonder verdienstelijk heeft gemaakt in het kader van de industrialisatie van Hoorn. Latere besluiten spreken van toekenning aan personen die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de (economische) ontwikkeling van de stad Hoorn.

Legpenning

Hoewel er bekend is dat al rond 1910 door het gemeentebestuur zilveren penningen werden uitgereikt met het gemeentewapen van Hoorn, werd de legpenning pas in 1957 formeel ingesteld ter gelegenheid van de viering van 600 jaar stadsrechten.

Het is een ronde penning met een middellijn van 60 millimeter. De voorzijde vertoont het wapen van de gemeente Hoorn, vastgehouden door een eenhoorn. Langs de rand het opschrift "GEMEENTEBESTUUR VAN HOORN". De keerzijde is vlak met een randversiering.
Het model voor de penning werd gesneden door H. Wetselaar.

Naast deze legpenning werd in 1957 ook een speciale variant uitgegeven, ter herinnering aan de viering van het 600-jarig bestaan van Hoorn. De voorzijde is gelijk aan de legpenning. De keerzijde vertoont in de bovenste helft het wapen der hertogen van Beieren, geplaatst op een dubbele adelaar. Het opschrift onder dit wapen luidt: "DEZE PENNING IS GESLAGEN IN 1957 TER HERDENKING VAN DE SCHENKING VAN HET STADSRECHTDOOR HERTOG WILLEN VAN BEYEREN OP 26 MAART 1357".

Op 14 augustus 1969 besluit het college dat de legpenning in brons wordt verleend bij het vertrek van ambtenaren na minimaal 30 jaar gemeentedienst en in zilver na minimaal 40 jaar gemeentedienst. Alle andere ambtenaren, krijgen bij hun pensionering de zilveren speld van de gemeente.

In 1984 werden de richtlijnen verruimd. Er is toen bepaald dat als een ambtenaar bij onvrijwillig eervol ontslag niet de vereiste diensttijd van 30 jaar heeft, maar dit wel zou hebben bereikt wanneer hij tot aan zijn pensionering zou doorwerken, toch voor een gemeentelijke legpenning in aanmerking kwam. Daarbij gold wel, dat betrokken een minimale werkelijke diensttijd van 15 jaar moest hebben.

In 1990 werd besloten dat er aan raadsleden bij vertrek na twee raadsperiodes (= 8 jaar) de bronzen en na drie raadsperiodes (= 12 jaar) de zilveren legpenning uit te reiken. Door de vernieuwing van het decoratiestelsel kwamen raadsleden na 12 jaar automatisch in aanmerking voor een benoeming tot lid in de Orde van Oranje-Nassau. Daarom wordt in 1998 besloten alleen nog bij vertrek na twee raadsperiodes de bronzen legpenning uit te reiken.

Op 10 januari 2006 wordt door Wethouder Tonnaer voorgesteld om voortaan bij de legpenning ook een draaginsigne te verstrekken. Wethouder Van Weel herinnert daarop dat al eerder besproken werd om bij de legpenningen ook een oorkonde uit te reiken. Ook op de vergadering van B&W van 21 februari komt dit onderwerp weer ter sprake. Bij besluit van 28 februari 2006 besluiten Burgemeester en Wethouders tot het instellen van deze oorkonde en een draaginsigne. Voor dit draaginsigne worden drie ontwerpen van Koninklijke Begeer (Chantal Niels) ontvangen. Uiteindelijk wordt gekozen voor het eerste ontwerp, dat het minste lijkt op de bestaande gemeentespeld, welke aan ambtenaren wordt uitgereikt bij pensionering.

Het draaginsigne bestaat uit een uitgezaagde zilveren eenhoorn, gemonteerd op een zilveren ring met een diameter van circa 21 millimeter. Het insigne is aan de keerzijde voorzien van een reversspeld. Er wordt geen onderscheid gemaakt in de metaalsoort van de legpenning.

Bij besluit van 25 juli 2006 wordt nog besloten om niet met terugwerkende kracht aan alle personen, die sinds 1979 een gemeentelijke onderscheiding hebben ontvangen, een draaginsigne te verstrekken.

Op 24 januari 2012 besluit het college van B&W nieuwe richtlijnen voor gemeentelijke onderscheidingen vast te stellen en met ingang van 1 februari 2012 in te laten gaan.

De belangrijkste wijzigingen:

Erepenning van de Stad Hoorn

De Erepenning is de opvolger van de Legpenning en werd ingesteld bij B&W-besluit van 24 januari 2012.

Als richtlijnen werden vastgesteld:

Men ontvangt de erepenning (uitgevoerd in zilver) met een kernachtige typering (inscriptie), draaginsigne, oorkonde en bloemen. Iedereen die een erepenning heeft ontvangen wordt in januari van het jaar daarna uitgenodigd voor de nieuwjaarsreceptie van de gemeente.

Jeugdlintjes

Bij B&W-besluit van 14 november 2006 werden met ingang van 2007 de Jeugdlintjes in Hoorn geïntroduceerd. De doelstelling van deze gemeentelijke onderscheiding is het stimuleren van de Hoornse jeugd om iets voor anderen te betekenen. In tegenstelling tot andere Nederlandse gemeenten, die op dat moment al jeugdonderscheidingen hebben, beperkt men zich in Hoorn niet tot kinderen in de basisschoolleeftijd, maar ook tot de jeugd van het voortgezet onderwijs.

Het is een verzilverd geoxideerde vierkante medaille met een formaat van circa 28 bij 28 millimeter. Aan de voorzijde een afbeelding van de eenhoorn met wapenschild, waaromheen (aan elke zijde een woord) "GEMEENTE HOORN JEUGD PENNING". De keerzijde is glad.
De medaille is met een aanhangoog bevestigd aan een rood-wit-rood halslint met een lengte van circa 85 centimeter. Zij wordt verpakt in een blauw kartonnen doosje.

De richtlijnen voor toekenning van het jeugdlintje:

Aanvragen geschieden door een formulier. Deze formulieren worden beoordeelt door een commissie, welke advies uitbrengt aan het college.

Op 30 maart 2010 heeft het college besloten geen jeugdlintjes meer toe te kennen voor sportprestaties. Ook heeft het college toen aangegeven te willen waken voor devaluatie c.q. te ruimhartige toekenning. Per jaar worden maximaal 10 jeugdlintjes uitgereikt.

Bij B&W-besluit van 24 januari 2012 werd besloten dat het Jeugdlintje ook kon worden toegekend aan jongeren van buiten Hoorn, en die ten bate van de gemeente Hoorn een bijzondere prestatie hebben geleverd. De richtlijnen werden als volgt aangepast:

Sportonderscheidingen

De gemeente Hoorn beschikt al geruime tijd over een verzilverd geoxideerde medaille met draagoog aan een rood-wit lint. Op de voorzijde hiervan prijkt een afbeelding van het stadhuis. Wanneer de medaille is ingesteld viel in 1993 niet meer te achterhalen, maar gemeld werd: "Deze medaille berust op onze afdeling en is in het verleden, zonder dat daar overigens voorschriften voor vaststaan, uitgereikt bij: het Nederlands Kampioenschap schoolveldvoetbal (leerlingen van De Kerseboom); diverse sport- en of culturele aangelegenheden als ereprijs en de jaarlijkse sportverkiezing van de gemeente Hoorn".
Daarnaast constateerde men dat met regelmaat op maat bedachte prijzen bedacht werden of legpenningen van de gemeente werden uitgereikt bij het behalen van kampioenschappen. Dat moest anders. Voorgesteld werd om een Sportpenning van de gemeente Hoorn in de graden brons, zilver en goud in te stellen. Aldus werd bij B&W-besluit van 26 oktober 1993 besloten . Ook besloot het college om de hierboven beschreven draagmedaille een formele status te geven.

Sportpenning in brons

De Sportpenning is een ronde penning met een middellijn van 50 millimeter. De voorzijde vertoont het wapen van de gemeente Hoorn, met langs de rand de tekst "SPORTPENNING GEMEENTE HOORN". De keerzijde is vlak met een opstaande rand.

De Sportdraagmedaille is een ronde verzilverd geoxideerde medaille met een middellijn van 50 millimeter. De voorzijde vertoont in het centrum een afbeelding van het gemeentehuis van Hoorn, met daaronder het wapen van hoorn en is voorzien van de tekst "GEMEENTEBESTUUR VAN HOORN". De keerzijde is vlak.
De medaille is voorzien van een ringetje en hangt aan een rood-wit lint van 23 millimeter breed en 40 millimeter lang.

Als richtlijnen voor toekenning werd het volgende vastgesteld:

Bronzen Sportpenning:

Zilveren Sportpenning:

Gouden Sportpenning:

Sportdraagmedaille:

Al vrij rap, op 30 januari 1996, wordt een memorandum aan het college geschreven, om tot een leeftijdsgrens te komen voor het uitreiken van de sportonderscheidingen. Zowel jeugd als senioren (vanaf 18 jaar) komen dus in aanmerking. Gebleken is dat Hoorn beschikt over talentvolle jeugd, die met regelmaat een Nederlandse titel binnen slepen. Daardoor slepen zij in een hoog tempo Sportpenningen binnen en maakt dat het onmogelijk om hun in hun volwassen carrière nog van een sportonderscheiding te voorzien.

Bij besluit van B&W d.d. 27 februari 1996 worden, met ingang van 1 januari 1996, de nieuwe richtlijnen vastgesteld, waarbij tevens een leeftijdsgrens werd opgenomen: "om in aanmerking te kunnen komen voor één van de sportpenningen dient men uit te komen in de seniorencategorie van een sportorganisatie, aangesloten bij het N.O.C./N.S.F."

De richtlijnen voor de individuele onderscheidingen wijzigden als volgt:

Bronzen Sportpenning:

Zilveren Sportpenning:

Gouden Sportpenning:

Sportdraagmedaille:

Daarnaast wordt bepaald:

De Sportdraagmedaille werd bij B&W-besluit van 24 januari 2012 afgeschaft. Bestuurders en sporters die een bijzondere prestatie hadden geleverd, komen vanaf dan in aanmerking voor de Erepenning van de Stad Hoorn.
De richtlijnen voor de Sportpenning wijzigden als volgt:

In onderstaand overzicht staat wanneer men voor welke soort sportpenning of voor de erepenning in aanmerking komt.

 
1e keer
 
2e keer
3e keer
4e keer
Behaalde prestatie    
1e plaats
2e / 3e plaats
1e plaats
1e plaats
1e plaats
Nederlands Kampioen    
Brons
 
Zilver
Goud
Erepenning
Europees Kampioen    
Zilver
Brons
Goud
Erepenning
 
Wereld Kampioen    
Goud
2e pl. Zilver
3e pl. Brons
Erepenning
 
 
Olympisch Kampioen    
Goud
(en in principe Koninklijke ondersch.)
2e pl. Zilver
3e pl. Brons
Erepenning
 
 

Uiteraard zijn nog meer situaties mogelijk (bijvoorbeeld eerste keer eerste plaats en tweede keer derde plaats). In dat geval moet maatwerk geleverd worden.
Wanneer de erepenning (en eventuele Koninklijke onderscheiding) al toegekend zijn en men behaalt nog een keer een sportprijs, dan levert de gemeente maatwerk (bijvoorbeeld plaatsing in de Wall of Fame, een huldiging, een ererit of een passend cadeau).

Wall of Fame
In november 2006 besloot het college tot uitbreiden van de richtlijnen en naast de Sportpenningen en Sportdraagmedaille een Wall of Fame in te stellen. Deze Wall of Fame bestaat uit een fotomuur, welke geplaatst is in IJsbaan De Westfries te Hoorn. Voor plaatsing op de Wall of Fame komen in aanmerking:

Op 7 maart 2007 besluit het college de Wall of Fame ook open te stellen voor sporters uit de andere Westfriese gemeenten. Zeer terecht was door deze gemeenten geklaagd over het feit dat de gemeente Hoorn een Wall of Fame plaatste, waar alleen Hoornse sporters op kwamen, in een door alle Westfriese gemeenten bekostigde Westfriese ijsbaan. De criteria voor opname werden als volgt aangepast:

Door de wijziging van criteria voor de gemeentelijke onderscheidingen, worden de richtlijnen voor de Wall of Fame bij B&W-besluit van 24 januari 2012 als volgt gewijzigd:

Oorkonde voor jeugdsporters
Tot en met 2009 kwamen jeugdsporters voor het jeugdlintje in aanmerking, maar in 2010 besloot het toenmalig college sportprestaties buiten beschouwing te laten, waardoor er voor jeugdsporters geen gemeentelijke onderscheiding meer was. Omdat de jeugdsporters Hoorn positief op de kaart zetten en een voorbeeldfunctie vervullen, verdient dit een aanmoediging. Al bij de wijziging van het onderscheidingenbeleid van de gemeente in januari 2012 wordt een voorzet gegeven voor beloning van deze categorie sporters. Bij besluit van B&W van 17 juli 2012 wordt besloten om de jeugdsporters, bij het behalen van een Nederlands-, Europees-, Wereld- en/of Olympisch Kampioenschap, in het zonnetje te zetten door het uitreiken van een oorkonde.

Als criteria worden aangehouden:

Onderscheidingen ten behoeve van jubilerende verenigingen

Was het langere tijd gebruikelijk om jubilerende verenigingen in het zonnetje te zetten door legpenningen ter beschikking te stellen, op 6 januari 1971 wordt bij besluit nummer 1 door het college besloten tot het instellen van een jubileumgratificatie, waarbij het geschonken bedrag gelijk is aan het aantal jaren van het jubileum.

Zilveren Speld

De Zilveren Speld werd al in 1967 besteld en bij besluit van het college van 14 augustus 1969 als gemeentelijke onderscheiding ingesteld. De speld werd vanaf die datum uitgereikt aan alle personeelsleden, ongeacht het aantal dienstjaren, die de dienst van de gemeente Hoorn met pensioen verlieten.
De speld werd geleverd door de N.V. Medaillefabriek Cuprolux te Uitgeest, welke daarvoor op 18 november 1967 een ontwerp aanleverde.

Er is geen register bijgehouden van uitgereikte spelden. Wel is bekend dat er in 1969 tien spelden werden besteld en in 1975 vijftig stuks.


Bronnen

Literatuur
Dynamisch archief gemeente Hoorn
V ON01740 -2.07.812 Eretekenen, onderscheidingen, huldigingen, schenkingen, wall of fame en relatiegeschenken 2006/2009.
ON02662 Zonder omschrijving
Semi-statisch archief gemeente Hoorn, INV-GEM
Semi-statisch archief gemeente Hoorn, INV-SEC2
0360 -2.07.812 Eretekenen, onderscheidingen, huldigingen en relatiegeschenken 2003-2005
V 0503 -2.07.812 Eretekens, onderscheidingen, relatiegeschenken, etc. 1993-2000 (M4407)
1364 -1.855.4 Instelling en toekenningen van een gemeentelijke onderscheiding voor de Hoornse jeugd, het "Jeugdlintje" (EV06389)
V 1735 -2.07.812 Eretekens, onderscheidingen, huldigingen en relatiegeschenken, 2000-2002 (M4764)
2265 -2.07.812 Eretekenen, onderscheidingen, huldigingen, schenkingen, wall of fame en relatiegeschenken 2010 e.v. (ON02980)
V 3437 -2.07.812.4 Toekenning van gemeentelijke legpenningen – A t/m K, 1992-2002 (C2058)
V 3438 -2.07.812.4 Toekenning van gemeentelijke legpenningen – L t/m Z, 1992-2002 (C2059)
Westfries Archief
1290 -2.07.812 Eretekenen, onderscheidingen, relatiegeschenken, ontvangsten, vlaggen, versieren, jubilea, huldigingen en dergelijke Algemeen, 1979-1990 (C1083)
toegang 0349 Gemeentebestuur Hoorn 1815-1949
Dossiers 1907-1949 (Filemaker-database)
V 1931-437 (recnr 17694)
V 1920-696 (recnr 13209) - Vernietigd
V 1920-308 (recnr 13335) - Vernietigd
V 1918-403 (recnr 13393) - Vernietigd
V 1909-884 (recnr 13366) - Vernietigd
 
 
Toegang 0351: Gemeentebestuur Hoorn 1950-1978*
V 4874 Stukken betreffende de benoeming van P. Nooteboom tot ereburger van de gemeente Hoorn, 1961, 1 omslag
V 4875 Stukken betreffende vervaardiging van een draaginsigne met afbeelding van het stadswapen en aanwijzing als relatiegeschenk, 1967-1975, 1 omslag
/ 4876 Stukken betreffende toekenning van de gemeentelijke legpenning, 1973-1978, 1 omslag
V 4877 Stukken betreffende toekenning van de zilveren Hoorn aan oud-wethouder W.F.G. Wiese, 1974, 1 omslag
 
 
Toegang 0352: Gemeentebestuur Hoorn 1979-1991
V 3709 Toekenning van een zilveren Hoorn aan A.P. Punt, 1980, 1 omslag
V 3710 Toekenning van een zilveren Hoorn aan S. van den Berg, 1983-1985, 1 omslag
V 3711 Stukken betreffende de benoeming van dhr D. Breebaart tot ereburger van Hoorn, 1984-1987, 1 omslag
V 3751 Toekenning van gemeentelijke legpenningen, 1979-1991, 1 omslag
V 3780 Overzicht van uitgereikte zilveren Hoorns, 1991, 1 omslag